środa, 12 marca 2008

Stanisław Szpotański - zapomniany pisarz








W Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich w Wołominie odbył się wieczór literacki poświęcony Stanisławowi Szpotańskiemu - zmarłemu w Kobyłce historykowi, pisarzowi i politykowi. „Stanisław Ryszard Szpotański (1880 - 1936) zapomniany pisarz” - spotkanie pod tym tytułem poprowadziła Maria Balicka - sekretarz Towarzystwa Przyjaciół Miasta Kobyłka. Pani Maria jest równocześnie współautorką książki o artyście, której fragmenty czytał Marek Moczulski.

Niewiele osób ma świadomość tego, kim był Szpotański, czym zasłużył się dla kraju, w jaki sposób związany był z naszymi okolicami. Wszystko wyjaśniło się na wieczorze literackim.

Urodził się w Suchcicach koło Łodzi, zmarł w Kobyłce. Był historykiem, publicystą, powieściopisarzem oraz działaczem politycznym. - Napisał prace źródłowe z dziejów romantyzmu, powieści historyczne, dramaty. Wywodził się z rodziny patriotycznej. Znał się z Józefem Piłsudskim. Jako wolny słuchacz studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, nigdy jednak nie zdobył wyższego wykształcenia. Stanisław zawsze lepiej czuł się w zaciszu, wśród książek - opowiada Maria Balicka - Interesował się dobą romantyzmu. Gdy w Paryżu zastała go I wojna światowa musiał opuścić to miasto. Znalazł się w Bretanii, gdzie kontynuował swe dzieło „Adam Mickiewicz i jego epoka”. Pomagał mu przy tym syn wieszcza Władysław - dodaje pani Maria. Zażyłość obu panów przerodziła się w przyjaźń do tego stopnia, że Mickiewicz z żoną zostali chrzestnymi syna Szpotańskiego.

A kiedy los sprowadził pisarza w nasze tereny? - Gdy w 1925 roku Stanisław Szpotański wrócił na stałe do Polski, chciał zrealizować swe marzenia o powrocie na wieś - mówi Balicka - Kupił działkę w Międzylesiu koło Tłuszcza i tam się osiedlił. W 1928 roku przeprowadził się do Kobyłki.
- Szpotański powiedział kiedyś: „Cała moja praca to studium nad człowiekiem, nad duszą ludzką (…)”. I widać to w jego pracach. Nawet największym nie stawia pomników - mówi pani Maria - jego bohaterami są zwyczajni ludzie, których nie idealizuje. Pokazuje ich takich, jakimi byli, żywych, autentycznych. Pisarz w swych utworach postacie fikcyjne stawia obok historycznych. Tworzył również literaturę współczesną, która ukazywała go jako wybitnego moralistę - mówi Maria Balicka. W naszym kraju Stanisław Szpotański jest jednak wciąż postacią zapomnianą…

artykuł z Życia Powiatu Wołomińskiego

1 komentarz:

Librairie Lettres Slaves pisze...

Dla uzupełnienia dodaję :
Stanisław Szpotański ; - We Francji ukazał się dwie jego prace : Pilsudski i jego roli w Polsce (Pilsudski et son role en Pologne) Paris (Wydawca) - Editeur : Picart ,1919 r. 31 str. : portret. ; In-16° oraz (Adam Mickiewicz et le romantisme) : Paris : Belles-Lettres, 1926 r. 112 str. In-8.